DeSantis "đo ván", phe Cộng hòa ngã ngũ

Cuộc đua phe Cộng hòa lúc này vì vậy chỉ còn hai ứng viên chính là ông Trump và bà Nikki Haley, cựu thống đốc bang Nam Carolina. "Ông nhận được sự ủng hộ của tôi vì không thể quay trở lại với những người Cộng hòa cũ", ông DeSantis nói trong một video trên X.

Kỳ vọng nhiều, thất vọng lớn

Đây là thất bại lớn của ứng viên từng được kỳ vọng rất nhiều cách đây gần hai năm khi tái đắc cử áp đảo ở Florida, bang chiến địa quan trọng với phe Cộng hòa. Ông được các nhà tài phiệt lớn của đảng chi rất nhiều tiền cho chiến dịch tranh cử lần này. 

Thăm dò mới nhất của CNN và Đại học New Hampshire cho thấy ông DeSantis chỉ có 6% ủng hộ của cử tri Cộng hòa ở New Hampshire (bang sơ bộ tiếp theo), trong khi ông Trump có 55% và bà Haley có 39%.

Một số nhà tài trợ muốn ông DeSantis giữ vốn chính trị để có thể tiếp tục tranh cử tổng thống vào năm 2028. Thống đốc Florida mới 45 tuổi và các nhà tài trợ thấy ông vẫn tiềm năng nếu Trump không còn tranh cử. Ông DeSantis tỏ ra hối tiếc vì chiến lược truyền thông ban đầu khi ông né các kênh chính thống mà chỉ tập trung tương tác với các kênh bảo thủ.

Khi bắt đầu chiến dịch tranh cử cách đây gần một năm, ông DeSantis đầy triển vọng khi các con số thăm dò ủng hộ ông ngang ngửa, thậm chí là vượt trội các ứng viên từng là "ngựa ô" như Ronald Reagan hay Barack Obama khi mới bắt đầu. 

Trong nhiều tháng, ông DeSantis liên tục dẫn trước ông Trump trong các thăm dò đối đầu trực tiếp. Nhưng cuối cùng ông DeSantis đã phải rút lui - mọi kỳ vọng khiến thất bại của ông càng thêm chua chát.

Donald Trump: Người trung dung của phe Cộng hòa

Tám năm qua, ông Trump đã có vô số phát ngôn và hành động mà nếu là chính trị gia khác thì coi như đã tự hủy hoại hoàn toàn sự nghiệp. 

Ông bị luận tội hai lần, đã khuyến khích người ủng hộ dẫn tới cuộc bạo loạn 6-1-2021, bị truy tố nhiều tội danh khác nhau, còn những cáo buộc vi phạm đạo đức, lối sống chỉ là chuyện lặt vặt do nhiều không đếm xuể. Nhưng tất cả không thể thay đổi những người ủng hộ ông.

Điều này kéo dài tới tháng 11-2022 khi phe Cộng hòa có kết quả tệ hại trong bầu cử giữa kỳ. Lúc đó, ông DeSantis vượt lên trong các thăm dò đối đầu trực tiếp với ông Trump. Đáng tiếc cho ông, DeSantis đã không tận dụng cơ hội này để tấn công ông Trump mà chờ đợi suốt mấy tháng trời. 

Cuối tháng 1-2023, lo ngại cho vị thế của mình, ông Trump bắt đầu ào ạt tấn công DeSantis và thống đốc Florida đã không phản công - trên truyền thông, DeSantis trở thành người yếu thế. Sau đó khi ông Trump liên tiếp phải ra tòa, cử tri bảo thủ lập tức tập hợp lại để bảo vệ ông. Tới khi DeSantis quyết định tấn công ông Trump vào giai đoạn mùa hè thì đã quá muộn.

Ở nhánh hữu khuynh của Đảng Cộng hòa, những nhân vật bảo thủ truyền thống như Ted Cruz vẫn sẽ coi ông Trump là người ủng hộ chi tiêu chính phủ và tự do về mặt xã hội, tức gần với phe Dân chủ. 

Ở nhánh tả của phe Cộng hòa, họ phản đối ông Trump về đối ngoại, thương mại và nhập cư. Cả hai nhánh này gộp lại đủ phiếu để đánh bại ông, nhưng khác biệt quá lớn về chính trị khiến họ không thể hợp sức.

Giai đoạn cuối 2022, ông DeSantis từng có lúc tưởng như có thể đoàn kết hai nhóm để đối đầu ông Trump bằng một loạt lá cờ: cách đối phó với vi rút corona và các vấn đề xã hội chống lại phe cánh tả. 

Nhưng liên minh tồn tại không lâu khi đại dịch kết thúc và chiến dịch chống phe cánh tả không có sức hút lâu dài với truyền thông. Một loạt vấn đề như phá thai, nhập tịch trở thành lợi bất cập hại với phe Cộng hòa, khiến ông DeSantis trở nên quá thiên hữu. 

Các thông điệp của ông cũng khô cứng và không thu hút được cử tri. DeSantis đã mắc sai lầm y hệt các ứng viên Cộng hòa cách đây tám năm khi một nhân vật tên tuổi của đảng này lần lượt bị ông Trump hạ đo ván.■