Biến đống giấy tờ thành bữa tiệc

Tất nhiên không phải tiệc theo nghĩa hội hè thông thường mà là một dạng 'party' đặc biệt: admin night, nghĩa đen là "đêm hành chánh", còn hiểu nôm na là tiệc xử lý giấy tờ - trọng điểm không phải tận hưởng một buổi tối vui vẻ, mà là giải quyết giấy tờ sao cho thoải mái tinh thần nhất có thể.

Theo khảo sát của Deloitte năm 2023, 37% người trưởng thành từ 18 đến 40 tuổi cho biết họ bị quá tải bởi số lượng thiết bị và dịch vụ thuê bao phải quản lý. 

Tại Anh, tổ chức Citizens Advice ước tính người tiêu dùng mất hơn 49 triệu giờ một năm để khắc phục những rắc rối do công nghệ số gây ra. Ở Mỹ, một nghiên cứu khác cho thấy hơn 80% người lớn phải tự làm những việc trước đây vốn thuộc về nhân viên dịch vụ.

Những việc trước đây chỉ cần một cuộc điện thoại, nay đòi hỏi vô số bước nhiêu khê và tốn thì giờ. Không biết từ bao giờ chúng phình ra thành một dạng dở dở ương ương "không hẳn là công việc, nhưng cũng chẳng phải trò tiêu khiển lúc nghỉ ngơi" - Chris Colin, một người ủng hộ tiệc giấy tờ cuồng nhiệt, viết cho Wall Street Journal hồi tháng 11.

Sáu năm trước, khi chứng kiến bạn bè hết lần này đến lần khác khất hẹn vì bận giải quyết giấy tờ bảo hiểm, bệnh viện, thủ tục rối rắm ở cơ quan công quyền, Colin gửi cho họ một email với nội dung: "Tuần tới ghé nhà tôi. Mang theo vài lon bia. Nhớ cầm theo hóa đơn, sao kê thẻ tín dụng, giấy tờ trường lớp, những dịch vụ trực tuyến cần hủy, số dặm bay chưa dùng, ứng dụng quản lý chi tiêu chưa hiểu. Tôi sẽ mở một bữa tiệc có lẽ là chán nhất đời".

Colin gọi bữa tiệc này là Admin Night. Quy định rất đơn giản: cùng nhau giải quyết những việc hành chính cá nhân bị trì hoãn, giúp nhau khi có thể và biến nhiệm vụ mệt mỏi này trở nên dễ chịu hơn. 

Cứ thế, người này sắp xếp lại máy tính, người kia rà soát khoản thu ngân hàng. Làm chừng nửa tiếng, cả nhóm khui bia, chuyện trò đôi câu, rồi lại quay về với đống giấy tờ. Mười giờ tối, ai về nhà nấy.

Trò chuyện với nhà khoa học chính sách Don Moynihan, Colin cho biết bản thân nhận thấy tiệc giấy tờ cũng vui như bao buổi tiệc tùng ca múa khác. Còn bạn bè anh không những không lấy làm lạ với tiệc này mà xem ra vô cùng thích thú ngay buổi đầu tiên. Thế là họ không ngần ngại lên ngay lịch hẹn cho bữa tiệc tiếp theo và đã duy trì thói quen này suốt 6 năm.

Điều bất ngờ là nó có hiệu quả. Khi có bạn bè ngồi cạnh, cùng đối diện thứ ánh sáng xanh lạnh lẽo từ màn hình, những việc vặt đầy ngán ngẩm bỗng trở nên dễ chịu hơn. 

Colin giải thích với Moynihan: "Con người vốn sống theo đám đông. Môi trường nhóm không giải quyết được vấn đề, nhưng nó như một thứ ánh sáng. Thấy người khác cũng 'đau khổ' như mình, cảm giác ấy bỗng dễ chịu hẳn (à, không chỉ mình mình phải làm những việc này). Nhận ra điều đó, tự nhiên lại có động lực và cảm thấy bớt kiệt quệ tinh thần".

Sau bữa tiệc giấy tờ, cả nhóm Colin kêu gọi lan truyền mô hình này. Mời vài người bạn đến nhà, mang theo đồ uống, hóa đơn, giấy tờ chưa được giải quyết. Chỉ cần đảm bảo hai nguyên tắc: không làm công việc chuyên môn và hạn chế gọi điện thoại; bởi Colin cho rằng ngày nay, gọi điện không còn là cách giải quyết rắc rối hành chính hiệu quả.

Admin Night thậm chí trở thành xu hướng được bàn luận sôi nổi trên TikTok vì nhiều lý do. Trang Bustle dẫn lời chuyên gia tâm lý người Mỹ Lisa Chen cho biết những việc tẻ nhạt như dọn dẹp email, hủy gói streaming, đổi password hàng loạt, cập nhật địa chỉ, đặt lịch khám định kỳ hay gia hạn giấy tờ thường rất dễ bị trì hoãn vì chúng kích hoạt một dạng lo âu nhẹ và căng thẳng âm ỉ. 

Khi bận rộn hoặc mệt mỏi, con người càng dễ gạt những việc này sang một bên. Tiệc giấy tờ giúp phá vỡ vòng luẩn quẩn đó. Thay vì ở nhà một mình xử lý đống giấy tờ, quen tay lại mở Netflix lên xem, tham gia tiệc giấy tờ giống như làm việc chung: có người ở gần, vừa dễ tập trung vừa có động lực hơn, từ đó giảm lo âu.

Một lợi ích khác là khả năng hợp sức. Những đầu việc khó nhằn như đọc hiểu một điều khoản rối rắm trở nên dễ hơn khi có nhiều cái đầu cùng nghĩ. Quan trọng không kém nữa là có người bên cạnh để cười cùng khi mọi thứ trở nên bực bội.

Với nhiều người, tiệc giấy tờ còn là một cách tiết kiệm: được ăn uống (nhẹ), giải trí bên bạn bè, trong bầu không khí tại gia thoải mái, đỡ tốn chi phí gặp gỡ đắt đỏ bên ngoài. Như một người tham gia chia sẻ: khi ra về, họ cảm thấy nhẹ nhõm hơn, tiết kiệm được tiền mà vẫn có thời gian chất lượng bên bạn bè.

Tất nhiên, không phải ai cũng thấy ý tưởng mở tiệc giấy tờ hấp dẫn. Có người cho rằng nó quá ảm đạm, có người khuyên nên tận dụng giờ làm việc để xử lý. Vì vậy, theo Chen, tiệc giấy tờ hiệu quả nhất khi không quá nặng nề, ấn định trước thời gian bắt đầu và kết thúc, đảm bảo thời lượng vừa đủ sức chịu đựng.

Và trên hết, khi giấy tờ xong xuôi, ta lại rảnh rang để tiệc tùng cho ra tiệc.