Vô chiêu thắng hữu chiêu…

Trong các pho truyện chưởng của Kim Dung, những nhân vật kiệt xuất gần như đều phải có lối đi riêng, vượt qua mọi quy chuẩn. Dương Quá học đủ thứ, nhưng lên đỉnh võ lâm là nhờ sáng chế ra Ám nhiên tiêu hồn chưởng. 

Lệnh Hồ Xung tuy không sáng chế ra món mới, nhưng lại học được Độc cô cửu kiếm, một thứ không theo quy chuẩn, lâm trận thì cứ tìm điểm yếu của đối phương mà xoáy vào, nên chưởng, kiếm, đao, thương gì đều trị được tuốt. 

Hay Trương Vô Kỵ khi thọ giáo Trương Tam Phong hai món Thái cực quyền và Thái cực kiếm thì chỉ thành công khi quên sạch mọi chiêu thức - có nghĩa là chỉ lĩnh hội ý, chứ không bị câu thúc bởi chiêu thức. Thế nên, mới có câu vô chiêu thắng hữu chiêu.

Bây giờ, câu chuyện của cờ cũng thế. Cứ đắm đuối đi theo cờ truyền thống, máy tính đã trở thành "thầy". Và đó cũng là lý do mấy năm gần đây, cờ tiêu chuẩn xem ra bớt thu hút, thay vào đó là cờ nhanh, cờ chớp, ít nhiều dùng thời gian để giúp con người không bị phụ thuộc vào hệ thống bài bản đầy những ràng buộc, máy móc, theo nghĩa đen. Mới nhất là sự trỗi dậy của cờ ngẫu nhiên.

Trong cơn sốt AI ồn ào, xem ra con người không bó tay. Không tuân theo quy tắc, không bị bó buộc bởi các hệ thống lý luận cũ kỹ, con người cho đến nay đã luôn tìm được cách để thoát khỏi những ràng buộc máy móc. Muốn làm được điều ấy, dĩ nhiên cần những người tài năng và dám "nổi loạn", như Fischer và Carlsen.■