
Khách chọn mua đồ hộp tại một siêu thị ở phường Bình Tiên, TP.HCM - Ảnh: T.T.D.
Bước vào mùa cao điểm Tết, thực phẩm đóng hộp được kỳ vọng tăng sức mua nhờ tính tiện lợi và dễ tích trữ. Tuy nhiên các sự cố về chất lượng gần đây đang tạo áp lực lên toàn ngành, khiến doanh nghiệp và nhà bán lẻ phải nỗ lực giữ niềm tin người tiêu dùng.
Theo nhiều chuyên gia, các doanh nghiệp cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới, nâng cao chất lượng sản phẩm mới giữ được thị phần.
Thực phẩm đóng hộp phù hợp lối sống đô thị
Lan Hương (22 tuổi, ngụ phường Nhiêu Lộc) cho biết sống một mình tại TP.HCM, xa gia đình nên thực phẩm đóng hộp trở thành "món ruột" vì sự tiện lợi. Những bữa ăn quen thuộc thường xoay quanh các món từ pa tê như pa tê chiên trứng, pa tê ăn kèm bánh mì, hoặc đơn giản là ăn với cơm khi đi làm về muộn.
"Nhiều hôm về nhà đã khuya, không còn sức nấu nướng, chỉ cần một hộp pa tê ăn với cơm hoặc bánh mì nóng giòn quay lò vi sóng là xong bữa, vừa nhanh vừa gọn vừa ngon", Hương nói.
Tương tự, rất nhiều bà nội trợ cho biết luôn trữ sẵn thực phẩm đồ hộp trong nhà vì yếu tố tiện lợi, tiết kiệm thời gian chế biến.
Theo chị Mỹ Hạnh (TP.HCM), ngoài yếu tố tiện lợi, chị và rất nhiều người tin tưởng đồ hộp hơn đồ tươi sống vì nghĩ hàng đã qua chế biến và gia nhiệt, tiệt trùng sẽ ổn hơn. Do đó gần như ngày nào gia đình cũng dùng đồ hộp.
Ghi nhận của Tuổi Trẻ tại các hệ thống siêu thị ngày càng cho thấy thực phẩm đóng hộp được trưng bày đa dạng chủng loại, mẫu mã, từ thịt heo, thịt bò, gia cầm đóng hộp, cá hộp, hải sản, đến rau củ, trái cây, các bữa ăn chế biến sẵn, xúp và đậu đóng hộp.
Trong đó thịt và gia cầm đóng hộp, cá hộp được bày bán nhiều nhất nhờ tính tiện lợi, phù hợp với nhu cầu bữa ăn nhanh, giàu đạm. Thời hạn bảo quản dài, yêu cầu bảo quản lạnh tối thiểu giúp người tiêu dùng dễ dàng tích trữ, bình dân hợp túi tiền.
Ở phân khúc phổ thông, các thương hiệu Việt chiếm sóng chủ yếu như Vissan, Masan, CJ Foods... Các sản phẩm thịt heo trọng lượng khoảng 150 - 170gam có giá dao động 14.000 - 27.000 đồng/hộp. Các loại pa tê gan có mức giá từ 17.000 đồng đến gần 36.000 đồng/hộp, tùy dòng sản phẩm.
Với cá hộp, những sản phẩm phổ biến như cá nục xốt cà được bán với giá khá rẻ, chỉ 16.000 - 27.000 đồng/hộp, trọng lượng 155 - 190gam. Các món ăn chế biến sẵn như bò hầm, xíu mại xốt cà có giá nhỉnh hơn, dao động từ 25.000 - 40.000 đồng/hộp.
Trên các sàn thương mại điện tử như Shopee, Lazada, TikTok Shop, chỉ cần gõ cụm từ "đồ hộp", sẽ xuất hiện rất nhiều thương hiệu từ trong nước đến nước ngoài với mức giá "thượng vàng hạ cám".
Giá đồ hộp tại các kênh này thường thấp hơn siêu thị khoảng 5 - 15% khi mua theo lốc hoặc combo. Các thương hiệu nội địa cũng liên tục tung ra các chương trình khuyến mãi như "mua 2 tặng 1", "mua 2 nhận 3" để kích cầu tiêu dùng.
Ngược lại, phân khúc cao cấp chủ yếu do các thương hiệu nhập khẩu chiếm lĩnh. Những cái tên như Spam (Mỹ) hay Tulip (Đan Mạch) có mức giá cao hơn hẳn sản phẩm nội địa, giá 94.000 - 154.000 đồng/hộp với các sản phẩm thịt.
Giám đốc một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm tại TP.HCM cho biết sức tiêu thụ ngành hàng này đang tăng trưởng nhanh cùng lối sống đô thị nhanh, tiện. Nhiều doanh nghiệp tăng mạnh đầu tư cho lĩnh vực sản xuất đồ hộp trong những năm gần đây, các sản phẩm đưa ra thị trường vì thế đa dạng hơn.
Báo cáo của BlueWeave Consulting về ngành hàng này cũng ghi nhận thị trường thực phẩm đóng hộp tại Việt Nam tiếp tục tăng trưởng trong những năm gần đây, bất chấp việc nhiều gia đình Việt vẫn chuộng thực phẩm tươi sống, thực phẩm hữu cơ.
Theo BlueWeave Consulting, quá trình đô thị hóa nhanh, lối sống thay đổi và thu nhập khả dụng tăng lên là những động lực chính thúc đẩy nhu cầu đối với các lựa chọn thực phẩm tiện lợi, ăn liền, trong đó đồ hộp ngày càng giữ vai trò đáng kể.
Doanh nghiệp thực phẩm hồi hộp mùa Tết
Ông Phan Văn Dũng, Phó tổng giám đốc Công ty Vissan (TP.HCM), cho biết đơn vị có đến hàng trăm sản phẩm thực phẩm đồ hộp được chế biến từ cá, thịt gà, thịt heo, thịt bò..., trong đó nhiều sản phẩm được chế biến từ thịt heo.
Theo ông Dũng, để có được nguyên liệu chuẩn, đơn vị phải thực hiện các bước theo quy trình như lấy mẫu kiểm nghiệm, kiểm soát chặt chẽ từ nơi cung cấp nguyên liệu, đến giết mổ, chế biến đóng gói...
Riêng với sản phẩm được chế biến từ thịt heo, Vissan ưu tiên lấy nguyên liệu từ trại nuôi của mình, trường hợp thịt nhập phải nhập qua đơn vị uy tín, có giấy tờ chứng nhận chất lượng rõ ràng; nguyên liệu sau đó được lấy mẫu kiểm tra chất lượng tại phòng kiểm nghiệm của công ty, đạt mới đưa vào sản xuất.
"Việc chủ động xây dựng và kiểm soát xuyên suốt nguồn cung nguyên liệu đóng vai trò rất quan trọng trong việc cho ra sản phẩm thực phẩm chất lượng, an toàn, nếu chủ quan là rủi ro sẽ có. Ngoài mặt đáp ứng giấy tờ theo quy định, nhà bán lẻ cũng sẽ ưu tiên lựa chọn sản phẩm đáng tin cậy", ông Dũng khẳng định.
Những sự việc trên thị trường vừa qua, ông Dũng đánh giá người tiêu dùng sẽ giảm niềm tin ít nhiều nên sẽ ảnh hưởng chung toàn ngành, trong đó là các sản phẩm chế biến từ thịt heo.
Nhiều đơn vị cho biết thị trường bước vào mùa cao điểm Tết nên rất kỳ vọng doanh số tốt cho hàng chế biến, đồ hộp. Tuy vậy trong bối cảnh hiện nay, việc thuyết phục khách hàng, tạo dựng lại niềm tin với khách hàng cần được ưu tiên, sau đó mới nghĩ đến doanh số.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Võ Thanh Lộc, Giám đốc thương mại siêu thị Farmers Market, cho rằng các siêu thị đều có các quy trình nhập hàng riêng, trong đó hàng hóa vào phải đáp ứng được các yêu cầu về pháp lý, nguồn gốc, chất lượng.
Với lượng hàng kinh doanh rất lớn, việc đơn vị bán lẻ thực hiện rà soát kiểm tra, kiểm nghiệm hàng hóa thường xuyên và trên quy mô lớn là không dễ, bởi chi phí cho hoạt động này là không nhỏ.
Ngoài ra để kết quả lấy mẫu được khách quan và chính xác, nhiều đơn vị thực hiện lấy mẫu đột xuất tại nơi sản xuất của nhà cung cấp, nhưng việc này không phải lúc nào cũng thuận lợi.
"Cơ quan quản lý nhà nước có chức năng, quyền hạn và chuyên môn nên lực lượng này đóng vai trò rất quan trọng trong việc kiểm tra kiểm soát chất lượng hàng hóa, đặc biệt tại địa điểm sản xuất, hàng hóa thực phẩm tại nguồn", ông Lộc nhấn mạnh.
Theo khảo sát của Công ty tư vấn và phân tích thị trường IMARC Group, quy mô thị trường thực phẩm đóng hộp tại Việt Nam đạt 508,5 triệu USD năm 2024, dự kiến tăng lên 624 triệu USD vào năm 2033, với tốc độ tăng trưởng kép hằng năm 2% trong giai đoạn 2025 - 2033.
Trong khi đó báo cáo của BlueWeave Consulting phát hành tháng 5-2025 ước tính quy mô thị trường năm 2024 là 365 triệu USD, và có thể đạt 792 triệu USD vào năm 2031.
Siêu thị rà soát sản phẩm chế biến
Đại diện WinCommerce cho biết hiện đơn vị đang bày bán các sản phẩm của nhiều nhà cung cấp uy tín như: Vissan, Thủy đặc sản (Seaspimex), Phát Kiến Gia (Tulip), NautiLus (Sea Crown), Thai Corp (3 cô gái).
"Với tất cả các nhà cung cấp, WinCommerce luôn đặt ra các yêu cầu để kiểm soát hàng hóa được đưa vào hệ thống, đồng thời cung cấp các hồ sơ pháp lý, công bố chất lượng và các hồ sơ kiểm nghiệm liên quan để đơn vị thẩm định trước khi vào hàng và vào bất kỳ thời điểm khi được yêu cầu", vị này cho biết.

Các kệ siêu thị vắng bóng pa tê cột đèn Hải Phòng. Trong ảnh: các loại pa tê được bày bán tại một siêu thị ở phường Nhiêu Lộc, TP.HCM ngày 10-1 - Ảnh: NHẬT XUÂN
Tương tự, đại diện Lotte Mart cũng thông báo hệ thống tiếp tục tăng cường các biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt đối với tất cả các mặt hàng cung ứng vào siêu thị.
Riêng đối với nhóm sản phẩm chế biến sẵn, sau khi được thẩm định và cho phép kinh doanh, Lotte Mart còn thực hiện công tác kiểm tra định kỳ tại nhà máy của các nhà cung cấp.