Ôm việc thay vì nhảy việc

Dù không còn hài lòng, nhiều người lao động vẫn cống hiến hết mình cho công việc hiện tại, vì không còn núi nọ để từ núi này trông sang.

Trong báo cáo hồi tháng 8, công ty tư vấn tổ chức toàn cầu Korn Ferry cho biết ngày càng có nhiều nhân viên chọn "ôm khư khư công việc hiện tại" (job hugging), như thể đó là mạng sống của mình, trước tình hình khắc nghiệt của thị trường lao động và nền kinh tế.

Trên The Wall Street Journal ngày 3-9, cây bút chuyên về thị trường lao động Callum Borchers giải thích: khoản lương tăng thêm vốn thường đi kèm khi nhảy việc gần như đã biến mất, và nghỉ việc mà không có kế hoạch giờ đây bị coi là liều lĩnh hơn nhiều so với năm 2021. 

"Ấy là khi bạn còn có thể sống dựa vào khoản tiết kiệm và tiền hỗ trợ trong đại dịch, đi chu du một thời gian, rồi thoải mái xem hộp thư đến tràn ngập lời mời phỏng vấn từ các doanh nghiệp đang tuyển dụng rầm rộ" - Borchers nói về thời vàng son đã mất.

Một khảo sát do ResumeBuilder.com thực hiện vào tháng 8 với 2.221 người lao động toàn thời gian ở Mỹ cho thấy 45% đang giữ nguyên công việc hiện tại. Trong nhóm này, 95% cho biết nguyên nhân chính khiến họ không dám nhảy việc là vì lo lắng về thị trường lao động mà gần một nửa đánh giá là "không tốt" hoặc "tồi tệ".

Ở Anh, tờ The Times cho biết mức tăng lương hiện đang ở gần mức thấp nhất trong vòng 4 năm, trong khi các công ty cắt giảm nhân sự với tốc độ nhanh nhất kể từ đại dịch. Số liệu từ Cơ quan thuế và hải quan của Vương quốc Anh cho thấy kể từ kỳ ngân sách tháng 10-2024, số người lao động chính thức ở Anh đã giảm hơn 160.000 người, tập trung ở ngành bán lẻ và dịch vụ lưu trú - ăn uống. Chưa kể, lạm phát vẫn đang bào mòn thu nhập thực tế.

The Times cũng dẫn kết quả một khảo sát 3.635 người lao động ở Anh cho biết hơn 55% đang tập trung làm cho ra làm để giữ lấy công việc hiện tại, thay vì 'làm cầm chừng' (quiet quitting) và tìm kiếm công việc mới như trước đây. Tỉ lệ này thậm chí cao hơn ở nhóm lao động trẻ tuổi: 65% người trong độ tuổi 18-34 nói rằng họ sẽ tiếp tục gắn bó với công việc hiện tại và không có ý định nhảy việc.

Không chỉ ngại nhảy việc, nhiều người thậm chí làm việc chăm chỉ hơn để bảo vệ vị trí hiện tại. Khoảng 84% trong số này nói rằng họ đang nỗ lực hơn trước bằng cách làm thêm giờ, đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn, xây dựng mối quan hệ tốt với quản lý, thậm chí là nịnh sếp để duy trì hình ảnh tích cực.

Phần lớn người lao động cho biết họ chưa sẵn sàng để thay đổi công việc ít nhất trong vòng một năm tới, thậm chí nhiều người dự đoán phải mất từ 1 đến 2 năm hoặc lâu hơn trước khi cảm thấy đủ an toàn để nhảy việc. 

Theo Borchers, xu hướng ôm việc đang khiến cả người lao động, quản lý và nền kinh tế gặp khó. Người giỏi có thể bị chặn đường thăng tiến nếu các đồng nghiệp năng lực trung bình không chịu rời đi. Trong khi đó, giới quản lý - những người từng than phiền vì không giữ được nhân viên - nay lại đối mặt với vấn đề ngược lại: không thể thay máu để làm mới đội ngũ.

Tuy nhiên, Korn Ferry cho rằng xét mặt tích cực, đây có thể là cơ hội để các tổ chức đầu tư nhiều hơn vào những nhân tài hàng đầu và khuyến khích nhân viên trẻ gắn bó lâu dài. Tương tự, theo Doug Yakola - cựu đối tác cấp cao tại McKinsey, người "ôm việc" không nhất thiết là gánh nặng cho công ty. Trên thực tế, một bộ phận trong số đó có năng suất và đóng góp ổn định, thậm chí xuất sắc. Chẳng qua, họ thuộc tuýp người thận trọng nên không dám mạo hiểm nhảy việc.

Nếu không có những gì ta yêu, đành phải cố yêu những gì đang có. Người "ôm việc" nghĩ vậy, nhưng chủ doanh nghiệp thì không. Các công ty thường thích nhân viên tự nghỉ việc hơn là ra tay sa thải để khỏi phải trả tiền bồi thường, đỡ khó xử, cũng như an lòng những người ở lại. Và có cách để làm điều này.

Trong một nghiên cứu, nhóm của nhà kinh tế học Virginia Minni (Đại học Chicago) cho khoảng 3.000 nhân viên văn phòng thực hiện các bài tập khám phá mục tiêu sống và giá trị nghề nghiệp. 

Kết quả là năng suất tăng lên nhờ một số người tìm được vai trò phù hợp hơn và cũng có không ít người xin tự nghỉ việc. "Chỉ đơn giản khiến họ nhìn nhận thẳng sự nhàm chán trong công việc cũng đủ để một số người kém hiệu quả chọn rời đi" - Minni nói với Borchers.

Vì vậy, nếu bạn đang ôm lấy một công việc nhàm chán và sếp bất ngờ hỏi bạn về ý nghĩa của cuộc sống và sự nghiệp, bạn biết họ đang ám chỉ điều gì rồi đấy.