Nuôi chó mèo (gia súc) phải tuân thủ các quy định an toàn để tránh bị xử phạt. Ảnh: AN VI
Một bạn đọc ở TP.HCM cho biết chỗ của bạn có nhiều gia súc thả rông, không có rọ mõm cũng không có người dắt. Trong xóm lại có nhiều trẻ em.
Gần đây có nhiều vụ chó cắn trẻ, nhưng các nhà nuôi chó vẫn không thay đổi cách nuôi.
Thả gia súc, gia cầm không đúng chỗ, ngoài bị phạt còn phải bồi thường
Tình trạng vật nuôi được nuôi, quản lý, thả rông gây rất nhiều phiền toái trong cộng đồng. Dù pháp luật quy định đầy đủ các hành vi vi phạm và chế tài xử lý, từ xử lý hành chính đến xử lý hình sự, nhưng vẫn còn không ít người dân chưa nắm được, hoặc chưa chấp hành đúng việc nuôi và quản lý vật nuôi, dẫn đến những chuyện đáng tiếc.
Bên cạnh đó việc nuôi chó, mèo trong chung cư cũng bị nhiều người phản ứng bởi các vật nuôi này đi chung thang máy với người lớn, trẻ nhỏ hay không được rọ mõm, đặt trong lồng đúng quy cách khi đi lại.
Một số gia đình có những vật nuôi kích thước lớn còn gây hoảng sợ cho các cư dân khác mỗi khi phải đi gần.
Thực tế, cơ quan chức năng đã xử phạt nhiều người thả vật nuôi trong khu dân cư, vườn hoa hay nơi công cộng. Thậm chí, một số trường hợp thả rông vật nuôi gây hậu quả nghiêm trọng đã bị xử lý hình sự.
Nghị định 282 năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 15-12-2025) đã tăng mức phạt các hành vi liên quan đến vật nuôi gấp đôi so với trước đó.
Cụ thể, hành vi thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng, để vật nuôi xâm lấn lòng đường, vỉa hè, vườn hoa, sân chơi, đô thị, nơi sinh hoạt chung trong khu dân cư, chăn, thả gia súc, gia cầm trong chung cư sẽ bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đến 1 triệu đồng.
Theo quy định trước đây, hành vi này có mức phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng.
Nếu chủ nuôi để vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác sẽ bị phạt tiền từ 2 - 3 triệu đồng, mức này tăng gấp đôi so với quy định xử phạt trước đây (Nghị định 144 năm 2021 phạt từ 1 - 2 triệu đồng).
Nghị định 282 cũng quy định rõ mức xử phạt đối với tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền gấp 2 lần mức phạt của cá nhân.
Quy định cũng yêu cầu biện pháp khắc phục hậu quả buộc khôi phục tình trạng ban đầu đối với hành vi để vật nuôi xâm lấn lòng đường, vỉa hè, vườn hoa, sân chơi, đô thị, nơi sinh hoạt chung trong khu dân cư, khu đô thị.
Hành vi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản của tổ chức, cá nhân khác thì chủ nuôi phải trả toàn bộ chi phí khám bệnh. Chủ nuôi còn chịu trách nhiệm đối với những thiệt hại về vật chất hoặc sức khỏe do vật nuôi gây ra theo quy định tại Điều 603 Bộ luật Dân sự 2015 (Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra).
Chó mèo có phải là gia súc?
Chủ nuôi cần lưu ý rằng ngoài những quy định về xử lý hành chính nêu trên, trong trường hợp để vật nuôi gây ra những thiệt hại về sức khỏe, tính mạng cho người khác thì chủ sở hữu vật nuôi có thể phải chịu trách nhiệm hình sự.
Điều 138 Bộ luật Hình sự 2015 quy định về tội vô ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác hoặc về tội vô ý làm chết người tại Điều 128.
Ở một số chung cư có nội quy không được nuôi gia súc, gia cầm trong chung cư.
Với quy định này, một số ý kiến cho rằng chó, mèo không phải là gia súc hay gia cầm nên không thuộc diện bị cấm. Các ý kiến khác lại khẳng định chó mèo chính là gia súc nên không được nuôi trong chung cư theo nội quy nhà chung cư.
Vì vấn đề này, nhiều chung cư đã có mâu thuẫn kéo dài giữa những người muốn nuôi chó mèo và những người không thích nuôi chó mèo.
Về sau, nhiều tòa nhà, chung cư quy định cụ thể: không cho nuôi chó, mèo, gia súc gia cầm trong chung cư.
Theo quy định của Luật Chăn nuôi 2018, "vật nuôi" bao gồm gia súc (các loài động vật có vú, có bốn chân được con người thuần hóa và chăn nuôi), gia cầm (các loài động vật có hai chân, có lông vũ, thuộc nhóm động vật có cánh được con người thuần hóa và chăn nuôi) và động vật khác ngoài gia súc, gia cầm (ngoài danh mục loài nguy cấp, danh mục động vật rừng).
Như vậy, người dân nuôi chó, nuôi mèo trong chung cư mà có các hành vi trên cũng sẽ bị xử phạt hành chính hoặc chịu trách nhiệm hình sự tùy tính chất, mức độ sự việc.
Tương tự, nếu nội quy chung cư quy định không được nuôi gia súc, gia cầm trong chung cư thì lệnh cấm trên đã bao gồm cấm chó mèo.
