Lê Minh Hiếu đam mê công nghệ và đến với SSEAYP 2026 để mong được chia sẻ nhiều vấn đề người trẻ khu vực cùng quan tâm - Ảnh: NVCC
Anh bạn sinh viên Trường ĐH Bách khoa (ĐH Quốc gia TP.HCM) ấy là 1 trong 16 bạn trẻ đại diện cho thanh niên Việt Nam tham gia chương trình Tàu thanh niên Đông Nam Á - Nhật Bản (SSEAYP) 2026 vừa khởi động cách đây ít ngày.
Dùng công nghệ lan tỏa bản sắc
Tuổi thơ của Hiếu gắn liền với vùng đất Thành cổ Quảng Trị vốn giàu truyền thống lịch sử và tinh thần hiếu học. Hiếu nói chính cơ hội tiếp cận sớm với môi trường hiện đại giúp bạn rèn luyện khả năng thích nghi, tinh thần cởi mở và dám bước ra khỏi vùng an toàn.
Giấc mơ SSEAYP đến với Hiếu khá tự nhiên, nơi cậu muốn thể hiện khát vọng vươn xa của một người trẻ Việt Nam hội nhập trên nền tảng văn hóa quê hương. Hành trình ba vòng thi mang lại cho Hiếu trải nghiệm nhiều cảm xúc. Trong đó Hiếu dùng tin học và lập trình tạo ra sản phẩm kết hợp giữa yếu tố truyền thống với công nghệ hiện đại tại vòng tài năng.
Bài luận của Hiếu xoay quanh câu chuyện dùng công nghệ để kể lại và lan tỏa văn hóa Việt Nam theo cách của người trẻ. Bạn chia sẻ về hành trình tự học lập trình và xây dựng một ứng dụng tạo hợp âm cho các ca khúc Việt Nam, kết hợp hình ảnh 3D giúp người dùng vừa tiếp cận âm nhạc dân tộc vừa có trải nghiệm hiện đại hơn.
"Với góc nhìn của mình, công nghệ không tách rời bản sắc mà có thể trở thành công cụ để gìn giữ, kể lại và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam theo cách mới mẻ, dễ tiếp cận hơn với giới trẻ và bạn bè quốc tế", Hiếu chia sẻ.
Là một trong những đại biểu trẻ tuổi nhất của Việt Nam trong hải trình SSEAYP 2026, Hiếu đem đến hành trang không chỉ là kiến thức về văn hóa, lịch sử cùng các vấn đề xã hội và môi trường.
Anh bạn còn cho thấy khả năng thích nghi trong môi trường đa văn hóa, thể hiện kỹ năng giao tiếp, làm việc nhóm cũng như tinh thần sẵn sàng lắng nghe, học hỏi từ những khác biệt.
"Mình rất muốn được trực tiếp trải nghiệm cách mỗi quốc gia phát triển xã hội, giáo dục và công nghệ. Đồng thời hy vọng có thể học hỏi cách người trẻ hợp tác, đối thoại và cùng giải quyết các vấn đề chung của khu vực", Hiếu háo hức trước giờ khởi hành.
Làm khoa học vì cộng đồng
Hồi cuối cấp tiểu học, cậu bé Hiếu ngày đó đã mày mò lắp ráp, sửa máy tính giúp thầy cô và đồng nghiệp của bố mẹ. Lớp 8 Hiếu đã đoạt giải ba cuộc thi Sáng tạo trẻ ở tỉnh và hầu như từ đó đến hết thời cấp III chưa năm nào không có sản phẩm sáng tạo tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật.
Hiếu bảo nghiên cứu khoa học là cách giúp bạn rèn luyện tư duy, giải quyết vấn đề thực tiễn, dùng khoa học công nghệ tạo ra những giá trị tích cực cho cộng đồng. Minh chứng là dự án "Xe lăn tự hành hỗ trợ người mắc bệnh xơ cứng teo cơ trong di chuyển và giao tiếp" được Hiếu và các bạn cùng tạo ra từ trăn trở trước bệnh nhân mắc xơ cứng teo cơ và nghĩ cần làm gì đó giúp họ.
Những người mắc bệnh này hoàn toàn tỉnh táo song lại bị phụ thuộc gần như hoàn toàn vào người khác trong sinh hoạt hằng ngày, nhất là di chuyển và giao tiếp. Hiếu dùng công nghệ điều khiển bằng mắt, cho phép người sử dụng lựa chọn hướng di chuyển hoặc thao tác trên giao diện thông qua chuyển động đồng tử, rất phù hợp với bệnh nhân gần như mất hoàn toàn khả năng vận động tay chân nhưng còn kiểm soát ánh nhìn.
Dự án không chỉ hỗ trợ di chuyển mà còn cải thiện khả năng giao tiếp cho người bệnh, giảm gánh nặng cho người chăm sóc. Hiếu đem dự án này tham gia hội thi Khoa học kỹ thuật quốc tế ISEF (Mỹ) và đoạt giải 4. Kết quả ấy giúp Hiếu được miễn thi tốt nghiệp THPT và được tuyển thẳng đại học. "Mình hài lòng khi kết quả không nằm ở thành tích dự án đạt được mà ở câu chuyện làm khoa học gắn với con người", Hiếu tâm sự.
Cô Lương Thị Ngọc Diệp - giáo viên chủ nhiệm lớp 12 của Hiếu tại Trường THPT Quảng Trị - nhận xét đó là cậu học trò ham học hỏi, say mê tìm tòi, có tư duy nghiêm túc, luôn chủ động tiếp cận kiến thức mới và không ngừng nỗ lực vươn lên trong học tập.
Cùng bạn chăm sóc sức khỏe tinh thần
Minh Hiếu còn được nhắc là người sáng lập "Quang Tri Well-being Circle". Đó là không gian giúp học sinh nhận diện cảm xúc, thấu hiểu bản thân và hỗ trợ nhau. Dự án ra đời khi Hiếu nhận thấy nhiều bạn tại trường THPT mình học gặp áp lực mà sức khỏe tinh thần và năng lực cảm xúc xã hội chưa được chú ý.
Qua sinh hoạt nhóm, hoạt động chia sẻ, thảo luận và trải nghiệm thực hành, các bạn nhận diện những thách thức của sức khỏe tinh thần, tìm cách chăm sóc, cân bằng cảm xúc trong học tập và cuộc sống. "Quang Tri Well-being Circle" dần giúp học sinh kỹ năng tự điều chỉnh cảm xúc, xây dựng sự đồng cảm và tạo dựng các mối quan hệ tích cực để dần cởi mở, tự tin chia sẻ câu chuyện cá nhân và biết tìm hỗ trợ khi cần.
Kích thích rễ cây phát triển
Ý tưởng khởi nghiệp AUXIN của Minh Hiếu đoạt giải ba cuộc thi Học sinh, sinh viên với ý tưởng khởi nghiệp cấp quốc gia 2024. AUXIN ra đời từ những khó khăn thực tế trong sản xuất nông nghiệp, nhất là giai đoạn phát triển ban đầu của cây trồng khi bộ rễ yếu, khả năng hấp thụ dinh dưỡng kém và nông dân cần các biện pháp can thiệp khá tốn kém.
Một lần nữa, Hiếu ứng dụng khoa học kỹ thuật kích thích rễ cây phát triển. Nhờ đó giúp cây trồng sinh trưởng ổn định hơn, nâng cao năng suất và giảm chi phí cho nông dân.
