Người trẻ có thể lướt mạng bất kể giờ giấc, mọi lúc mọi nơi - Ảnh minh họa
Không ít người có tâm lý "làm quá" sự bận rộn, chưa quản lý thời gian hiệu quả, hoặc dùng mạng xã hội như một cách giải tỏa áp lực ngắn hạn thay vì giải quyết gốc rễ vấn đề, dẫn đến vòng lặp: vừa sợ deadline, vừa không hoàn thành công việc.
Cứ than bị dí deadline mà mở mạng xã hội nhanh hơn danh sách công việc
Nhiều người trẻ hôm nay thường nói về deadline như một cách đo độ bận rộn hay áp lực chung của công việc. Nhưng chính các bạn trẻ lại có sự lệch pha giữa lời nói và hành động.
Vài người than bị dí deadline, nhưng tay lại lướt mạng xã hội nhanh hơn mở danh sách công việc. Có người sợ trễ hạn, nhưng lại ít khi bắt đầu đúng lúc.
Nhật (25 tuổi, nhân viên kinh doanh) thường bắt đầu buổi sáng bằng việc mở email, nhìn danh sách báo giá cần gửi khách, rồi vô thức chuyển sang Facebook.
Anh bảo mình chỉ định "lướt chút cho tỉnh", nhưng tỉnh táo chưa kịp đến thì sự chú ý đã rời đi. Một bài đăng về thị trường bất động sản, đến một video review xe, rồi một cuộc tranh luận dưới comment về chuyện mua vàng hay gửi tiết kiệm…
Từ 5 phút biến thành 50 phút, còn báo giá vẫn nằm nguyên trên bàn.
Khi bị sếp nhắc tiến độ, Nhật ấm ức nghĩ mình đang bị deadline truy đuổi. Anh đổ lỗi sự chậm trễ này cho những cái hạn công việc quá dồn dập từ sếp.
Vậy nhưng một lần nhìn lại lịch sử truy cập, anh mới chợt nhận ra sai lầm đó không phải của người khác. Nó đến từ sự thiếu tự chủ khi lướt mạng xã hội, không biết quản lý thời gian và sự chú ý của chính mình.
Với Linh (24 tuổi, kiến trúc sư), mạng xã hội lại là một nơi "trú tránh bão". Linh kể những ngày đầu đi làm, chị chưa quen cách sắp xếp công việc khoa học. Vì vậy, lúc deadline đến gần, chị rơi vào trạng thái tránh né.
Trong những lúc tránh né ấy, mạng xã hội trở thành liều thuốc giảm căng thẳng nhanh nhất, dễ tiếp cận nhất. Chỉ cần một cú chạm, thông tin, tin nhắn hiện ra, nội dung nối tiếp nội dung, khiến não bộ nhận được sự thư giãn tức thì. Mạng xã hội vì vậy trở thành nơi để trốn khỏi sự lo âu ngắn hạn của Linh, dù sự lo âu đó chẳng hề biến mất.
Đó chỉ là cách xoa dịu tạm thời, không phải cách giải quyết tận gốc. Khi dùng mạng xã hội để giải tỏa thay vì xử lý công việc, người trẻ đang tự đẩy mình vào một vòng lặp quen thuộc: càng lướt càng lo, càng lo càng lướt, còn việc thì vẫn nằm đó, không tự hoàn thành, không tự nhẹ đi.
Sự trì hoãn cũng đến từ thói quen nhầm lẫn giữa "cảm giác làm việc" và làm việc thật sự. Nhiều người mở mạng để tìm cảm hứng, xem người ta làm gì, đọc thêm chút thông tin, rồi tin rằng mình đang chuẩn bị cho công việc. Nhưng chuẩn bị quá lâu, quá nhiều mà không bước vào phần làm chính thì đó là trì hoãn.
Một deadline không quá gấp, vì sự trì hoãn đó mà chợt trở nên hối hả. Đó là một dạng làm quá sự bận rộn. Khi giải trí xen lẫn học tập, làm việc, tâm trí sẽ phải chuyển trạng thái liên tục, dẫn đến ảo giác bận rộn nhưng năng suất thật lại rất thấp.
Người trẻ hay tự mặc cả với chính mình: "Chỉ 5 phút thôi mà". Nhưng 5 phút đó không đứng một mình, nó đứng trước một chuỗi dài các liên kết không hồi kết, như một trang sách dẫn đến một thư viện không khóa cửa.
Không phải ai cũng chịu thừa nhận mình nghiện mạng xã hội
Có một thực tế là không phải ai cũng thừa nhận mình nghiện mạng xã hội. Vì nghiện ở đây không mang hình dạng của cực đoan hay bỏ bê cuộc sống hoàn toàn. Nó bình thường đến mức khó nhận diện, nhẹ như việc mở một ứng dụng trong lúc chờ thang máy, trong lúc ăn trưa, trong lúc máy in đang chạy, trong lúc bộ não đáng ra phải được nghỉ vào tối muộn.
Hà (21 tuổi, sinh viên thực tập ngành nhân sự) nói mình không nghiện mạng xã hội, vì vẫn đi học, đi làm thêm, vẫn nộp bài đầy đủ.
Nhưng cô thừa nhận, khó nhất không phải viết bài tuyển dụng 800 chữ, mà là giữ mình trong 800 chữ đó mà không bị kéo ra ngoài bởi thứ khác hấp dẫn hơn.
Cô thường viết được vài đoạn rồi lại lướt sang trang khác để đọc tin tức. Đến khi quay lại trang soạn thảo thì đôi khi chẳng nhớ lúc nãy mình đang muốn viết điều gì.
Mạng xã hội dường như không có giới hạn. Và chính sự vô hạn ấy nuốt trọn các khoảng nghỉ, khiến Hà không còn những đoạn trống cần thiết để suy nghĩ liền mạch. Bộ não không mệt vì làm việc liên tục. Nó mệt vì phải bắt đầu lại quá nhiều lần.
Chẳng phải đây cũng là một dạng khác của nghiện mạng xã hội hay sao?
Để điện thoại xa khỏi tầm tay, úp màn hình lại, để chế độ yên lặng...
Tài nguyên quý nhất không phải là 24 giờ mỗi ngày, mà là những giờ không bị ngắt quãng. Những giờ mà não bộ không phải khởi động lại. Nhiều bạn trẻ có lịch làm việc kín mít nhưng lại cảm thấy mình làm không hiệu quả, đơn giản vì hiệu quả không nằm ở tổng thời gian online, mà nằm ở tổng thời gian chú ý không bị kéo đi xem mạng xã hội.
Giải pháp cho vấn đề này không nằm ở việc cắt đứt kết nối, mà nằm ở đặt lại trật tự ưu tiên: biết khi nào mở, biết khi nào đóng, biết mình đang làm gì với quỹ chú ý trong ngày.
Bạn có thể chia nhỏ công việc theo chặng rõ ràng, mỗi chặng chỉ có một mục tiêu cụ thể, làm xong chặng này rồi mới chuyển sang chặng tiếp theo, tránh ôm đồm cùng lúc quá nhiều phần việc.
Bạn cũng có thể đặt giờ làm việc theo khối liền mạch, dành 30-50 phút chỉ làm một việc duy nhất, không mở ứng dụng giải trí, không đọc tin nhắn ngoài luồng, để giữ mạch suy nghĩ không bị đứt quãng.
Để điện thoại xa khỏi tầm tay, úp màn hình lại hoặc bật chế độ yên lặng cũng là một cách hay, vì tách khỏi thiết bị là cách tách những cám dỗ vô thức chen ngang. Nếu cần mở mạng để tìm tư liệu, hãy xác định trước mình cần gì, lấy đủ thông tin rồi đóng lại ngay, không dừng ở bình luận hay nội dung nối tiếp khiến sự chú ý bị trôi xa.
Cuối cùng, hãy tự đặt ranh giới cho mạng xã hội trong ngày, xem đó là phần thưởng sau khi hoàn thành việc quan trọng, không phải điểm mở đầu mỗi lần bắt tay vào làm.
Những phương pháp này không yêu cầu bạn phải từ bỏ kết nối. Chúng chỉ giúp bạn giành lại quyền điều khiển sự chú ý của mình, để mỗi deadline không chỉ được hoàn thành đúng hạn, mà còn được hoàn thành trong trạng thái bình thản và trọn vẹn nhất.
