Công trường cao tốc: chạy đua với thời gian

Với nhiều thế hệ người dân miền Tây, chuyện qua sông đợi phà, chở nông sản ra chợ mất nửa ngày, hay đưa người thân đi bệnh viện tuyến trên là một hành trình dài và mệt mỏi. Nhưng những năm gần đây, bức tranh giao thông ấy đang đổi khác rõ rệt.

Những con đường mới mở, những cây cầu lớn nối hai bờ sông, những tuyến cao tốc dần hiện hữu không chỉ thay đổi diện mạo hạ tầng, mà đang làm thay đổi nhịp sống của cả vùng đất vốn quen với sự chậm rãi.

Cao tốc ở miền Tây hôm nay không đơn thuần là công trình giao thông, mà là biểu hiện rõ nét của một giai đoạn chuyển mình, nơi khát vọng bứt phá được đặt lên nền móng bê tông, nhựa đường.

Một trong những điểm nhấn lớn của hạ tầng giao thông miền Tây hiện nay là dự án cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng giai đoạn 1, dài hơn 188km, quy mô 4 làn xe, tổng mức đầu tư gần 45.000 tỉ đồng. Riêng đoạn qua TP Cần Thơ có chiều dài hơn 132km, được xem là trục động lực quan trọng của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Những ngày đầu năm 2026, tại các gói thầu trên tuyến cao tốc này, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Từng tốp công nhân làm việc liên tục, máy móc hoạt động gần như không ngơi nghỉ. Nhiều hạng mục cầu đã cơ bản hoàn thành, bản mặt cầu dần lộ diện giữa những cánh đồng, kênh rạch quen thuộc của miền Tây.

Theo các đơn vị thi công, nhiều cây cầu trên tuyến cao tốc đoạn qua Cần Thơ đang đạt và vượt tiến độ. Tuy nhiên phần tuyến đường vẫn còn đối mặt với "bài toán cát". Dù các nhà thầu tổ chức thi công "3 ca, 4 kíp", nguồn cát san lấp chưa đáp ứng đủ nhu cầu khiến một số đoạn chưa thể tăng tốc như kế hoạch.

Lãnh đạo TP Cần Thơ cho biết thành phố đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn về vật liệu, phối hợp với các địa phương có mỏ cát, đẩy nhanh thủ tục khai thác để kịp thời đưa cát về công trường. Mục tiêu là hoàn thành các hạng mục theo tiến độ, đảm bảo thông xe từng phân đoạn, tạo sự kết nối liên tục trên toàn tuyến.

Khi khoảng cách được rút ngắn

Không chỉ là câu chuyện của riêng một tuyến cao tốc, mạng lưới giao thông miền Tây đang từng bước hình thành "xương sống" hiện đại.

Từ cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận - Cần Thơ, đến tuyến Cần Thơ - Cà Mau vừa thông xe, rồi các dự án đang và sẽ triển khai như Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, Cao Lãnh - An Hữu…, một không gian kết nối mới đang mở ra.

Sự thay đổi dễ nhận thấy nhất là thời gian di chuyển được rút ngắn. Những chuyến đi từng mất cả ngày nay chỉ còn vài giờ. Nông sản từ vùng nguyên liệu được đưa ra thị trường nhanh hơn, chi phí vận chuyển giảm, cơ hội tiếp cận thị trường lớn cũng rộng mở hơn. 

Với người dân, cao tốc mang lại cảm giác gần gũi hơn với các đô thị lớn, với dịch vụ y tế, giáo dục và việc làm.

Theo ngành xây dựng TP Cần Thơ, riêng hai tuyến cao tốc đi qua thành phố đã có khoảng 18 nút giao. Đây không chỉ là điểm lên xuống giao thông, mà là "đầu mối phát triển", nơi thành phố đang quy hoạch các tuyến đường kết nối vào khu công nghiệp, khu kinh tế, trung tâm logistics. Khi các nút giao được khai thác hiệu quả, lợi ích từ cao tốc sẽ lan tỏa sâu hơn vào đời sống kinh tế - xã hội.

Ở góc nhìn dài hạn, nhiều chuyên gia cho rằng cao tốc không chỉ rút ngắn khoảng cách địa lý, mà còn tái định hình không gian phát triển của Đồng bằng sông Cửu Long. Khi giao thông thuận lợi, khái niệm "xa - gần" thay đổi, không gian kinh tế cũng được mở rộng. Các đô thị trong vùng không còn phát triển rời rạc, mà có cơ hội liên kết thành mạng lưới thống nhất.

Cao tốc cũng được kỳ vọng sẽ góp phần giải bài toán chi phí logistics - điểm nghẽn kéo dài nhiều năm của miền Tây. Khi chi phí giảm, độ tin cậy của chuỗi cung ứng tăng, dòng vốn đầu tư vào chế biến, kho vận, thương mại và du lịch sẽ có thêm động lực.

Quan trọng hơn, giao thông thuận lợi có thể giúp "giữ chân" và "kéo về" nguồn nhân lực trẻ, khi cơ hội việc làm và chất lượng sống ngay tại quê hương được cải thiện.

Cao tốc Cần Thơ - Cà Mau đoạn qua tỉnh Bạc Liêu (cũ, nay là tỉnh Cà Mau) thời điểm mới triển khai, và nay đã thành đường cao tốc hoàn chỉnh - Ảnh: CHÍ QUỐC

Toàn cảnh dự án mở rộng cao tốc nối TP.HCM với miền Tây hơn 36.000 tỉ trước ngày khởi công

Chỉ còn vài ngày nữa, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận sẽ chính thức khởi công. Đây là dự án giao thông BOT "khủng" nhất từ trước đến nay, góp phần giải quyết ùn tắc và tăng khả năng kết nối liên vùng giữa TP.HCM và Tây Nam Bộ.