Với phần lớn bệnh nhân ung thư bàng quang, dấu hiệu cảnh báo đầu tiên thường xuất hiện rất rõ ràng là nước tiểu có màu đỏ do lẫn máu. Tuy nhiên, đối với những người bị mù màu, tín hiệu quan trọng này có thể bị che giấu một cách âm thầm, dẫn đến việc phát hiện bệnh muộn và tiên lượng xấu hơn.

Một phân tích quy mô lớn dựa trên hồ sơ sức khỏe điện tử của hơn 275 triệu người trên toàn thế giới cho thấy mối liên hệ đáng lo ngại giữa rối loạn thị giác màu và tỉ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư bàng quang. Kết quả được công bố ngày 15-1 trên tạp chí Nature Health.

Khi so sánh các bệnh nhân có độ tuổi, giới tính và tình trạng sức khỏe tương đương, nhóm nghiên cứu nhận thấy chỉ khoảng một nửa số bệnh nhân ung thư bàng quang bị mù màu còn sống sau 10 năm kể từ thời điểm chẩn đoán. Trong khi đó, tỉ lệ này ở nhóm có khả năng phân biệt màu sắc bình thường lên tới gần ba phần tư.

Theo phân tích kéo dài hai thập kỷ, người mắc mù màu đối mặt với nguy cơ tử vong cao hơn 52% so với những bệnh nhân không gặp rối loạn thị giác màu. 

Các nhà nghiên cứu cho rằng sự khác biệt này không xuất phát từ đặc điểm sinh học của khối u mà chủ yếu liên quan đến việc không nhận ra triệu chứng ban đầu.

Triệu chứng phổ biến nhất của ung thư bàng quang là tiểu ra máu không đau. Khi khả năng phân biệt màu đỏ bị suy giảm, người bệnh có thể cho rằng nước tiểu sẫm màu chỉ do mất nước hoặc nguyên nhân thông thường khác, từ đó trì hoãn việc đi khám. 

Việc chậm trễ này làm tăng khả năng ung thư đã tiến triển sang giai đoạn nặng hơn khi được phát hiện, khiến điều trị khó khăn và hiệu quả giảm rõ rệt.

Để kiểm tra liệu hiện tượng tương tự có xảy ra với các loại ung thư khác hay không, nhóm nghiên cứu tiếp tục phân tích ung thư đại trực tràng, vốn cũng có thể gây chảy máu. Tuy nhiên, ở nhóm bệnh này, họ không ghi nhận sự khác biệt đáng kể về tỷ lệ sống sót giữa người mù màu và người có thị lực màu bình thường.

Theo các chuyên gia, nguyên nhân có thể nằm ở chiến lược phát hiện bệnh. Ung thư đại trực tràng thường được tầm soát định kỳ ngay cả khi chưa có triệu chứng, trong khi ung thư bàng quang hiện chưa có khuyến cáo sàng lọc cho người không có biểu hiện bất thường. 

Điều đó khiến việc nhận biết những thay đổi nhỏ trong nước tiểu gần như hoàn toàn phụ thuộc vào cảm nhận của người bệnh.

Dù dữ liệu hiện tại chưa đủ để thay đổi hướng dẫn tầm soát ung thư bàng quang, các nhà khoa học cho rằng phát hiện này có thể giúp bác sĩ lâm sàng nâng cao cảnh giác, đặc biệt khi tiếp nhận bệnh nhân mù màu có các triệu chứng tiết niệu không rõ ràng.

Tác động tiềm tàng của nghiên cứu được đánh giá là đáng chú ý, bởi cả ung thư bàng quang và mù màu đều khá phổ biến, nhất là ở nam giới. Ung thư bàng quang nằm trong nhóm những loại ung thư được chẩn đoán thường xuyên, còn rối loạn thị giác màu ảnh hưởng đến khoảng một phần mười hai nam giới. 

Phần lớn các trường hợp mù màu liên quan đến khó phân biệt đỏ và xanh lá, đúng vào nhóm màu quan trọng để phát hiện máu trong nước tiểu.

Các chuyên gia cho rằng việc nâng cao nhận thức về hạn chế thị giác màu có thể giúp người bệnh chủ động hơn trong theo dõi sức khỏe, đồng thời hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định chẩn đoán sớm hơn, qua đó cải thiện cơ hội điều trị và sống còn.

Bạn có bị mù màu không?

Một số người bị rối loạn về màu sắc, làm cho họ nhìn một số màu nhất định khác hẳn với cách đa số mọi người nhìn thấy màu đó.